zaterdag
23

februari

‘Stokske van Oldenbarnevelt,

Mijn wens behoede u onverrot,
O Stok en stut, die, geen verrader,
Maar ’s vrijdoms stut en Hollands Vader
Gestut hebt, op dat wreed schavot;
Toen hij voor ’t bloedig zwaard most knielen,
Veroordeeld, als een Seneka,
Door Nero’s haat en ongenâ,
Tot droefenis der braafste zielen.
Gij zult nog, jaren achter-een,
Den uitgangk van dien held getuigen,
En hoe Geweld het Recht dorf buigen,
Tot smaad der onderdrukte Steên.
Hoe dikwijl strekt gij, onder ’t stappen
Naar ’t hof der Staten, stadig aan,
Hem voor een derden voet, in ’t gaan
En klimmen, op de hoge trappen;
Als hij, belast van ouderdom,
Papier en schriften, overleende,
En onder ’t lastig landspak steende!
Wie ging, zo krom gebukt, nooit krom!
Gij rustte van uw trouwe plichten
Na ’t rusten van dien ouden stok,
Geknot door ’s bloedraads bittren wrok:
Nu stut en stijft gij nog mijn dichten.

Joost van den Vondel (1587-1667)

maandag
18

februari

Hebben en Zijn

Op school stonden ze op het bord geschreven,

het werkwoord hebben en het werkwoord zijn;

hiermee was tijd, was eeuwigheid gegeven

de ene, werkelijkheid, de andre schijn.

Hebben is niets. Is oorlog. Is niet leven.

Is van de wereld en haar goden zijn.

Zijn is, boven die dingen uitgeheven,

vervuld worden van goddelijke pijn.

Hebben is hard. Is lichaam. Is twee borsten.

Is naar de aarde hongeren en dorsten.

Is enkel zinnen, enkel botte plicht.

Zijn is de ziel, is luisteren, is wijken,

is kind worden en naar de sterren kijken,

en daarheen langzaam worden opgetild.

Ed Hoornik (1910-1970)

zondag
17

februari

Van de drank

De wijn is voor de mens en voor de rapste geesten,

Maar water uit de beek ten dienste van de beesten,

Al wat de wijngaard geeft dat is een schone vrucht,

Om al wat droefheid smaakt te drijven op de vlucht.

Wijn dient van goede reuk en goede smaak te wezen,

Dan nog een klare glans die wordt er in geprezen,

Ook dient hij niet verschraald, maar vers getapt te zijn,

En vocht aldus gesteld dat noem ik goede wijn.

Maar wijn van rode verw dient niet te veel geschonken,

Want ’t maakt de buiken hard in overmaat gedronken.

Ik moet in dit geval de vrienden doen gedinken,

Van al te nieuwe most niet al te veel te drinken,

Want dat en doet de blaas noch ook de mage goed,

Dus gaat niet tot de most met al te rasse spoed

’t Is beter dat de wijn haar klaarheid mag bekomen,

Eer dat ze wat te veel dient in te zijn genomen,

Men heeft van oude tijd die luiden wijs geschat,

Die dronken klare wijn en uit het oudste vat.

Jacob Cats (1577-1660)

vrijdag
15

februari

Het vuur aan de schenen
aan Empedokles

Wij bekleden het Zijn met onze verscheidenheid van

todden en opschik. Er is geen leegte en er is geen teveel.

Vuur, aarde, water en de zachte toppen van de lucht:

het Ene, in viervoud zich mengend en dan weer uiteen.

Planten, bomen zijn vol geest en gevoel, mijn moeder

is als regenwolk herboren, zal later goudreinet zijn.

Wat is er dan mis? Waarom die onrust, dat geschrei?

Haat versus liefde – hoe kom je erbij? Het hemelrond

een dek van korrelijs? Heelal in de vorm van een ei?

En onder de grond immervlammende, ziedende brij?

Jou vond ik terug na vijfentwintig eeuwen, vederlicht

zwart lavahart op de kratermond in bevroren sneeuw.

En wat was ik? Luis op jouw zere hoofd? Die sandaal?

O oude Griek – Sapfo was ik, die ook dichtte en sprong.

Anneke Brassinga (1948)
uit: Verborgen tuinen (2019)

maandag
11

februari

De stillen

Eenzaamheids achterdocht, gevoed door waan,

Kweekt groter kwaad dan roekeloos vergeten

Van wetten, waardoor veiligen zich weten

Behoed tegen een snel en stout vergaan.

Wie zonder schaamte geile lust belijden,

Maken zich schuldig, maar zij weten toch

De grootste zondigheid van ’t kwaad te mijden.

Alleen wie, braafheid huichelend, bedrog

Plegen met liefde’s wet en wier gedachten

De vreugde van het arme volk verachten:

Zij zijn de farizeeërs aller tijden.

Anton van Duinkerken (1903-1968)
uit: Hart van Brabant (1936)

donderdag
7

februari

 Greta Thunberg

We leven nog teveel in het verleden
En denken dat het heus wel goed zal gaan
We doen in feite wat we altijd deden
Want sober leven durven wij niet aan

We blijven steken in ons rijke heden
Verwende mensen, levend in een waan
Gênant gewoon dat een scholier uit Zweden
zo onbevreesd voor ons is opgestaan

Dus kappen nu met al die luxe dingen
dat vliegen is gewoonweg uit de tijd
Want na ons krijgen zij de rekeningen

En dat gaat zachtjesaan een beetje wringen
We leven niet voor onze aardigheid
Begint dat nu een beetje door te dringen?

Jolien

maandag
3

februari

De dood heeft geen geheim dan het begin.
Is er een wekker die je dronken slaat,
of die je, verder weg, ontwaken laat?
Je ademt langzaam uit, maar niet meer in.

Dan tolt de wereld uit je lichaam weg.
Het bloed stroomt uit, een kerkdienst is voorbij.
En vogels bloeien op, want het is mei,
en nieuwe woorden worden blootgelegd.

De dood is dus eenvoudig, zo te zien.
Maar het begin is als een hindernis,
een hoge muur waar nog iets achter is.

een zee, een landschap, of een lucht van lucht
waarin je wegvalt, om in vogelvlucht
de ketterij te zien van het misschien.

Nico Scheepmaker (1930-1990)