donderdag

6

oktober

Oxford Street

Alles kan veranderen in een dag
als de auto’s gaan grazen in de straten,
mooie glanzende koeien en schapen
en de verkeerslichten staan groen op gras.

Engelen als cowboys ertussendoor
houden zich bezig met de paardekrachten,
want God, God in het diepst van zijn gedachten,
dat is een boer, dat is gewoon een boer.

Hij scheurt het asfalt als een grasland open,
in de riolen schieten vissen kuit,
wat dood is doet hij ademen en lopen,

maakt van metaal een zachtkloppende huid.
Het zal ontroerend zijn om te aanschouwen
als al die auto’s ook kunnen herkauwen.

Guillaume van der Graft (1920-2010)

 

woensdag

5

oktober

 

Leraar Nederlands als dode taal

Als de enige baan die ik kan krijgen
leraar Nederlands als een dode taal is — de anderen hebben het opgegeven
of zijn verdwenen — begin ik met lijstjes woorden
die ongeveer hetzelfde klinken? Met welke gedichten zou ik beginnen

als ik iets wilde lezen met de klas? Een opdracht voor een heel ander vak:
bedenk wie er Nederlands zou willen leren wanneer niemand het meer spreekt,
en beschrijf hoe ze eruitzien: de vrouw van wie de grootmoeder
uit een verdronken dorp kwam, de jongen van twaalf
wiens vader en moeder zeiden dat hij ten minste één vak serieus moest nemen
en hij koos dit uit een lange lijst, ook om te zien of ze hem
tegen zouden houden. Er zijn veel leraren in de Nederlandse poëzie,
de beste misschien in Latijn en Grieks,
en Ida Gerhardt die weer bij Leopold in de klas zat
gebruikt het woord ‘onaangeraakt’ in het gedicht waarin zij haar klas uitlegt
dat één woord in het Grieks zowel ziel als vlinder betekent (en in het Hebreeuws,
zeg ik, een taal waarvan Ida Gerhardt, psalmvertaalster, veel meer weet dan ik
betekent hetzelfde woord ziel en wind en in het Nederlands
betekent ziel niets meer voor wie het woord in de mond neemt,
behalve om aan te duiden waar anderen het ooit over hadden,

dus blijft er enkel over: vlinder en wind) en in een ander gedicht

schrijft Ida Gerhardt opnieuw ‘onaangeraakt’,
over Socrates wanneer die over waar een drempel zou kunnen zijn heen stapt
en het gedicht waarin zij over ‘waterlaarzen’ schrijft
is over woorden in de eigen taal cadeau krijgen,
soms twee meteen achter elkaar,
alsof ze als jongen en meisje aan elkaar voorgesteld zijn en dat nog steeds weten.

Nachoem M. Wijnberg (1961)
uit: Namen noemen (2022)

 

vrijdag

30

September

O Schepper die in koelen bloede schiep
den hamerhaai en alle diepzeedieren,
de zaagvis en de slijmerige wieren,
bloedzuiger, pestbacillen en poliep,

en in den mens de donkre drang des bloeds,
maar ook de pijn der heldere bewustheid
die hem berooft van iedere gerustheid
en uwe wreedheid fel beseffen doet:

geef ons de onbewustheid der natuur
opdat wij van dit alles niets meer weten,
een diepe droom om alles te vergeten,
één koele druppel in dit helse vuur.

Willem Hessels (1906-1949)

 

woensdag

14

September

 

 

Waakvlam

 

Het kwik zakt maar de zomer laat sporen na,

kurkdroog blad ritselt veel te vroeg van herfst.

Na hitte komt angst voor kou, nu de meter

in talloze kasten tikt als een tijdbom.

De oude ondergrondse bellen in het oosten

spekken de verkeerde kas, de echo van oorlog

vertaalt zich deze winter in kille kamers

en kopzorgen. Wat moeten we verbranden

in een wereld die al zindert?

En hoe bereidt een mens zich voor op minder

in een tijd die gebouwd is op blind geloof

in meer?

Je zou een waakvlam willen in het midden

van de stad, een kleine, blauwe belofte

op toekomstig vuur.

Je zou willen weten hoe je zoiets in jezelf

ontsteekt en overdraagbaar maakt.

Marjolijn van Heemstra

Stadsdichter Amsterdam

 

zondag

4

September

Taallesje

Mijn tante heeft mijn oom getrouwd
zo'n twintig jaar geleden,
jenever was de oorzaak
en mijn neefje was de reden.

Jan Boerstoel (1944)

 

zaterdag

27

Augustus

Vast en zeker

Nico Copernicus

Trok na wat rekenwerk

Vlot de conclusie dat

tóch echt de zon ...

Vandaar dus Eisinga's

Heliocentrische

Keilboutverankering

Aan het plafond

Peter Middelkoop

 

vrijdag

26

Augustus

Nullekebulleke

Maandenlang ploeteren

eindeloos foeteren

meten en rekenen

steevast paraat:

Niets is te veel voor de

wetenschapsliefhebber

(tenzij die stuit op een

nulresultaat).

Diana de Veld