donderdag

23

November

 

Het nieuwe gezag

Fier staat hij op de brug als een bevaren
kaptein, met gouden strepen, pet en al.
Voorheen was hij een stuurman aan de wal,
steeds vol kritiek, geladen met bezwaren

tegen’t beleid van die zijn meerdren waren;
nu weet hij amper wat hij zeggen zal,
verwisselt stuur- en bakboord, schoot en val,
en commandeert bij voorkeur met gebaren.

Wel wonderlijk ging ’t vaartuig overstag.
Het volk doet moeite in de koers te blijven,
maar geen gelooft dat het nog lang zo duurt.

Alleen hij twijfelt niet aan zijn gezag:
zo lang door Gods gena de schuit blijft drijven,
zal hij geloven dat hij ze bestuurt.

Yge Foppema (1901-1993)
uit: Spijkerschrift (1945)

 

woensdag

22

November

 

 

Voor wie zich afvraagt of stemmen uitmaakt: er is de kans

dat je geluid overstemd wordt door de massa, maar laten we

de uitkomst voor even vergeten. Stilstaan bij de beweging

van miljoenen die een lijst uitvouwen, het potlood plaatsen,

hun biljet een bus in laten glijden met hopelijk een knik

naar de vrijwilligers. Dit, deze beweging, is wat ons verenigt.

Een choreografie van collectieve moeite, van op komen dagen,

verbitterd, hoopvol, bang, van alles maar aanwezig. Een dag

later zullen we weer diep verdeeld opstaan, het verkozene

speelt ons uit elkaar maar het kiezen, daarin glinstert iets,

de handeling die samenbrengt. En nu ik jullie aandacht heb,

een persoonlijk stemadvies: stem donkergroen, stem liefde.

Marjolijn van Heemstra

 

donderdag

16

November

 

Zelfs in de overwinning ligt geen schoonheid

En zij, die haar schoon noemen,

Zijn zij, die vreugde scheppen in een bloedbad.

En hij, die vreugde schept in een bloedbad

Zal er nooit in slagen de wereld te regeren.

Klaagzangen zullen de legers der gewurgden geleiden

En de overwinning zal gevierd worden als een begrafenis.

Lao Tse (6^e eeuw voor Chr.)

 

woensdag

2

november

 

Bijzondere spijzen

Vraag je waarom op de eerste juni vet spek wordt gegeten
en bonen worden gemengd met warme spelt?
Carna, een oude godin, voedt zich met spijzen van vroeger,
zij vraagt niet verkwistend naar voedsel dat is ingevoerd.
Voor het volk van toen zwommen vissen nog zonder valstrik
en oesters waren veilig in hun schelp.
Latium was onbekend met de vogel die werd geleverd
door het rijke Jonië, of die zich voedt met Pygmeeënbloed,
van een pauw valt niets in de smaak behalve de veren,
en geen land had voordien wilde dieren gestuurd.
Men stelde het varken op prijs, op een feestdag slachtte men varkens,
bonen en harde spelt was wat de aarde gaf.
Wie die twee voortbrengsels mengt en eet op de eerste juni,
die ondervindt nooit enige last van zijn ingewand.

•••

pinguia cur illis gustentur larda Kalendis,
mixtaque cum calido sit faba farre, rogas?
prisca dea est aliturque cibis, quibus ante solebat,
nec petit ascitas luxuriosa dapes.
piscis adhuc illi populo sine fraude natabat,
ostreaque in conchis tuta fuere suis.
nec Latium norat, quam praebet Ionia dives,
nec quae Pygmaeo sanguine gaudet avis;
et praeter pennas nihil in pavone placebat,
nec tellus captas miserat ante feras.
sus erat in pretio, caesa sue festa colebant:
terra fabas tantum duraque farra dabat.
quae duo mixta simul sextis quicumque Kalendis
ederit, huic laedi viscera posse negant.

Ovidius (43 v.Chr.-17 n.Chr.)

Vertaling: Piet Schrijvers

 

woensdag

18

oktober

 

De kwade meesteres

Het witte huis ligt schemer-zwevend in het zwart
van in de lucht gestoten boomskeletten.
Nog doolt haar schim hier rond en stelt de wetten
van ’t huis; despotisch en verstard.

Mijlen van hier staan bloemen op haar graf;
maar wat zijn grenzen voor haar fel begeren.
Wij, haar vazallen, weten: zij zal keren
en smalend honen: God en Dood en Graf.

Reeds heeft haar gif de aardkorst stukgebroken.
Haar adem heeft de vette grond verschroeid.
Van vele knoppen is niet één ontloken.

Slechts de papaver heeft dit jaar gebloeid.

Nol Gregoor (1912-2000)

 

dinsdag

17

oktober

Zeeman en dichter, zwerver en piraat,
Van ’t aangebeden en vervloekte leven
Wist je dat alles eenmaal moest begeven
In ’t wisslend lot, ook van den zeemansstaat.

Jou was de dood altijd een kameraad,
Uit ziekte was een opstand nagebleven,
Maar niet de vrees die voor het eind doet beven;
Je zei: goed heil! Het gaat zooals het gaat.

Veel verder dan de wereld wou je zwerven
Uit duistre noodzaak, niet uit vaag verdriet
Om een geluk dat toch eens zou bederven ...
Je vond de rust niet, want je zocht haar niet.

— Waarom zijn dichters eiglijk nergens thuis,
Noch op een schip, noch in een koffiehuis?

Jan van Nijlen (1884-1965)

 

dinsdag

3

oktober

 

’t Is lang geleden

En voor den eten, ’s middags, werd de zegen
Gevraagd van ‘Vader, die al ’t leven voedt,’
En die zo trouw ‘ons spijzigt met het goed,’
Dat wíj wèl ‘van Zijn milde hand verkregen’.

Hij gaf de zon, en, als ’t moest zijn, de regen;
En deden we onze plicht met vroom gemoed,
En leerden braaf, en waren altijd zoet,
Zou Hij ons leiden op al onze wegen.

En vlak na ’t bidden praatte je niet hard:
’T was of een heel fijn, een heel prachtig ding
Rondom het eten over tafel hing;

En dankbaar was ik dan met heel mijn hart,
Dat we zo prettig bij elkander zaten;
Behalve ’s Maandag’s, als we zuurkool aten.

J.A. dèr Mouw (1863-1919)